De registers van ingezetenen van 't Schoutambt Hardenberg (1748)

aangevuld met genealogische gegevens door Erwin Wolbink en Dinah Hesselink-Zweers

De werkgroep genealogie maakt veel gebruik van de volkstellingen. Met name de in 1748 gehouden telling is een zeer mooie bron. De rotmeesters hielpen de schout bij het inventariseren van alle ingezetenen van de verschillende buurtschappen. De rotmeester werd aangesteld door de markegenoten. Hij behartigde hun belangen en moest de schout zo nodig helpen. De mensen werden onderverdeeld in zes verschillende groepen: de mannen - de vrouwen - de kinderen ouder dan 10 jaar - de kinderen jonger dan 10 jaar - de dienstboden, knechten, meiden, schepers en koehoeders - de in- of bijwoners. De vijfde kolom hebben we in onze overzichten allen geschaard onder dienstboden. De telling diende ter bepaling van de hoogte van de verschuldigde belastingen.

Veelal gebruiken we 'ondertrouw' om duidelijk te maken dat men zich liet inschrijven met de bedoeling om na drie proclamaties (afkondigingen) in de huwelijkse staat te worden bevestigd. Men kan dus op verschillende plaatsen staan ingeschreven. Bijvoorbeeld, wanneer de bruidegom kerkelijk behoorde tot Hardenberg en de bruid te Heemse, en één van hen ten tijde van het huwelijk werkzaam was te Gramsbergen, zien we dat ze in alle drie kerkgemeenten worden vermeld.

De doopboeken van Hardenberg zijn vanaf 1708 beschikbaar, echter de hiaten maken dat niet alle gegevens beschikbaar zijn. De dominee van Heemse vergat nogal eens de dopen en huwelijken in de kerkboeken te vermelden. Daar een groot deel van de erven en katersteden werd bewoond door huurders/pachters - en men nog niet in het bezit was van een vaste achternaam - moet men voor 1811 (verplichte naamsaanneming) altijd rekening houden met naamswijzigingen. In de komende uitgaven zullen de volgende buurtschappen de revue passeren: Brucht, Bergentheim, Diffelen, Rheeze, Heemse, Collendoorn, Lutten, Ennevelde, Ane, Holthone en de Scheere, Holtheme, Den Velde, Loozen, Baalder en Radewijk.

"Register van de ingesetenen van het Schoutampt Hardenberg, opgeschreven door de onderscholtus en de Rotmeester van elker Bourschap, alles na en ingevolge de Resolutie van haar Ed. Mogende ordin: Gedeputeerden van de Staten van Overijssel, van dato den 29 julij 1748".

De Bourschap Brught

Rigterink Derk, de man, en sijn broer Albert
Harmtien, de vrouw
Hendrik, Gerrit en Jennegien, kinders over de 10 jaren out

Derk Bokking Hendrikszoon is op 13 april 1730 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met Harmpje Rigterink Hendriksdochter, eveneens uit Brucht. Het echtpaar vestigde zich op erve Rigterink.
Kinderen:
- Hendrik, gedoopt op 25-02-1731 te Hardenberg
- Gerrit, gedoopt op 16-08-1733 te Hardenberg
- Jannegje, gedoopt op 08-04-1736 te Hardenberg

Hekmans wed. Jennegien
Harmen, Hendrik, Asse en Judit, kinders over de 10 jaren out

Jan Wiegmink Hermenszoon is op 12 april 1716 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met Jannegien Amsink Geertsdochter. De vrouw was geboren in Brucht, de man in Bergentheim. Aanvankelijk droeg men nog niet de achternaam Hekman. Jan Wiegmink was reeds overleden.
Kinderen:
- Hermen, gedoopt op 07-03-1717 te Hardenberg
- Judith, gedoopt op 22-10-1719 te Hardenberg
- Hendrik, doopdatum onbekend
- Asse, doopdatum eveneens onbekend

v.d. Marrienberg Gerhard, de man
Maria, de vrouw
Gese en Hendrickien, de meyden
Teunis, de meyer
Geertruid, de vrouw

Maria Westhof uit Vorchten is op 12 augustus 1733 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met weduwnaar Gerhardus van den Mariënberg Hendrikszoon. Het echtpaar kreeg geen kinderen, en ook uit het eerdere huwelijk van Gerhard, met Femia ten Koenhuis waren geen kinderen geboren. Gerhardus van den Mariënberg is op 9 september 1751 te Hardenberg begraven. De meijers waren Teunis Nijsink Hanneszoon en diens echtgenote Geertruid Meulenbelt Berendsdochter. De man is geboren te Brucht, de vrouw in Den Ham. Teunis en Geertruid gingen op 16 april 1747 te Hardenberg en Heemse in ondertrouw.

Schepers Gerrit, de man
Geertien, de vrouw
Fenne, kind over de 10 jaren out
Hendrik, Jennegien en Aaltien, kinders onder de 10 jaren out

Gerrit Bokking Hendrikszoon kocht kort voor zijn huwelijk de katerstede 'Prinserije' of 'Schepers' genaamd. Hij ging op 18 juni 1735 te Hardenberg in ondertrouw met Geertje Nijsink Hannesdochter. De echtelieden waren beiden in Brucht geboren. De uit dit huwelijk geboren kinderen gingen onder de achternamen 'Prinsen', 'Schepers' of 'Bokking' door het leven.
Kinderen:
- Fennetje, gedoopt op 03-03-1736 te Hardenberg
- Jennegje, gedoopt op 11-05-1738 te Hardenberg
- Hendrik, gedoopt op 03-12-1741 te Hardenberg
- Aaltjen, gedoopt op 04-11-1744 te Hardenberg

Stegeman Gerrit, de man
Eva, de vrouw
Geertien, kind over de 10 jaren out
Gerrit, kind onder de 10 jaren out

Gerrit Stegeman Geertszoon is als weduwnaar op 16 juni 1748 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met Eefse Wolters Berendsdochter uit Lutten. Uit zijn eerste huwelijk met Albertje Hendriks zijn de volgende kinderen vermeld:
- Geertje, gedoopt op 11-09-1729 te Hardenberg
- Gerrit, gedoopt op 08-03-1739 te Hardenberg

Nijsink Harmen, de man, en sijn vader Hannes
Marrie, de vrouw
Hannes, Willem, Lubbe en Aaltien, kinders onder de 10 jaren out
Maria de meyd

Harmen Nijsink Hanneszoon ging op 9 september 1745 te Hardenberg als weduwnaar in ondertrouw met Marie Dieters. Zowel bruidegom als bruid waren geboren in Brucht.
Uit het eerste huwelijk van Harmen met Aaltje Uelderink Willemsdochter zijn de volgende kinderen geboren:
- Hannes, gedoopt op 29-05-1740 te Hardenberg
- Willem, doopdatum onbekend
Uit het tweede huwelijk met Marie Dieters de kinderen:
- Aaltjen, gedoopt op 07-09-1746 te Hardenberg
- Lubbigjen, gedoopt op 20-01-1748 te Hardenberg

de Meijer Egbert, de man
Yda, de vrouw
Jan, kind onder de 10 jaren out
Annegien, de meyd
wed. Asselyne Smooks
Jennegien, de meyd

Egbert Leuvelink Janszoon uit Diffelen ging op 2 april 1747 te Hardenberg in ondertrouw met Ide Gerrits uit Junne. Ze bemeijerden het erve van de weduwe Smooks in Brucht en kregen er het volgende kind:
- Jan, gedoopt op 23-06-1748 te Hardenberg
Weduwe Smooks was Asselina van den Mariënberg Hendriksdochter.

Meijerink Gerrit, de man
Janna, de vrouw
Hendrik en Derk Jan, kinders over de 10 jaren out
Hendrickien, de meyd

Gerrit Bokking Hendrikszoon is op 17 mei 1727 te Hardenberg en Heemse in ondertrouw gegaan met Janna Hillebrands uit Diepenveen. Ze vestigden zich op erve Meijerink.
Kinderen:
- Hendrik, gedoopt op 16-05-1728 te Hardenberg
- Derk Jan, gedoopt op 03-10-1732 te Hardenberg

Amsink Thijas, de man
Lubbe, de vrouw
Hendrik, kind over de 10 jaren out

Thijas Hendriks is op 25 juni 1724 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met Lubbegien Waterink Hannesdochter. Thijas was geboren in Heemse en de bruid in Bergentheim.
Kind:
- Hendrik, gedoopt op 03-09-1724 te Hardenberg

Huissies Gerrit, de man
Anne, de vrouw
Jan, Jan en Janna, kinders over de 10 jaren out

Gerrit Veltman Janszoon, is op 14 juni 1739 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met Annigje Munnekemeijer Jansdochter uit Lutten. De bruidegom is geboren in Brucht en werd op 29 september 1709 gedoopt in de kerk te Hardenberg als zoon van Jan Hendriks en Wibbegien Hannink Roelofsdochter.
Kinderen:
- Jan, gedoopt op 08-11-1739 te Hardenberg
- Jan, gedoopt op 20-08-1741 te Heemse
- Jannigje, gedoopt op 10-09-1747 te Hardenberg

Hannink Jan, de man
Hendrik, de soon
Wibbe, de vrouw
Berentien, de vrouw
Teunis en Albertien, kinders over de 10 jaren out
Roelof, de dienstbode

Jan Hendriks is waarschijnlijk afkomstig van het erve Broekgeerts uit Radewijk. Hij is rond 1707 gehuwd met Wibbegien Hannink Roelofsdochter uit Brucht. Hun oudste zoon Hendrik is op 30 april 1735 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met Berentje Scholtmann Jansdochter uit de Scholtmannseck.
Kinderen van Jan Hannink:
- Hendrik, doopdatum onbekend
- Teunis, gedoopt op 10-06-1714 te Hardenberg
- Albertje, gedoopt op 13-12-1716 te Hardenberg

Jentink Harmen, de man
Derk de soon
Hendrickien, de vrouw
Anne en Lambert, kinders over de 10 jaren out
Jan, kind onder de 10 jaren out
Hendrik en Hille, de dienstboden

Hendrickien Jentink Lambertsdochter is in juni 1730 getrouwd met Derk Bouwhuis Janszoon. Harmen is de oudere broer van Hendrickien en woonde als weduwnaar op het erve Jentink.
Kinderen:
- Anne, gedoopt op 24-06-1731 te Hardenberg
- Lambert, gedoopt op 16-08-1733 te Hardenberg
- Jan, doopdatum onbekend

Geerts Dietert, de man
Else, de vrouw
Hendrik, kind over de 10 jaren out

Dietert Rundervoort Geertszoon uit 't Duitse Veldhausen ging op 30 april 1719 te Hardenberg in ondertrouw met Elsje Jentink Lambertsdochter uit Brucht. Aanvankelijk huurde men het erfje 'Scheperije' of 'Prinserije'.
Kind:
- Hendrik, gedoopt op 13-07-1721 te Hardenberg

Oldewaterink Evert, de man
Wibbe, de vrouw
Jan, kind over de 10 jaren out

Evert Egberts uit Dalfsen ging op 30 april 1730 te Hardenberg in ondertrouw met Wibbigje Waterink Jansdochter uit Brucht. Ze gingen wonen op de katerstede 'Klein-Waterink' ook genaamd het 'Otten'.
Kind:
- Jan, doopdatum onbekend

Bocking wed. Jenne, de vrouw
Geertien, de vrouw
Hermen, Jan en Geertien, kinders over de 10 jaren out
Jan, kint onder de 10 jaren out
Hendrickien, de dienstbode

Jannegien Derks was weduwe van Hendrik Bocking Berentszoon, die in augustus 1748 in Hardenberg is begraven. Haar schoondochter, Geertien (Geesien) Wittenberg Jansdochter uit Varsen was ook reeds weduwe. Haar man, Berent Bocking Hendrikszoon, was op 5 april 1744 te Hardenberg met haar in ondertrouw gegaan. Op dat moment was hij weduwnaar van Jannegien Mollink Albertsdochter.
Kind van Berent en Jannegien:
- Geertje, gedoopt op 20-02-1734 te Hardenberg
Kind van Berent en Geesje:
- Jan, gedoopt op 27-05-1745 te Hardenberg
De genoemde Hermen en Jan waren kinderen van Hendrik Bocking Berentszoon en Jannegje Derks.

Waterink Jan, de man
Hannes, de schoonzoon
Anne, de vrouw
Geertien, de moije
Berentien, kint over de 10 jaren out
Jan, Teunis en Albert, kinders onder de 10 jaren out
Gerrit en Harmtien, de dienstboden

Anne Waterink Berentsdochter is op 10 oktober 1734 te Hardenberg en Heemse in ondertrouw gegaan met Hannes Bruins Janszoon uit Diffelen. Stiefvader Jan Hannes, ook uit Diffelen afkomstig, was op 't Waterink ingetrouwd met de weduwe Teunisje Waterink Jansdochter.
Kinderen:
- Berentje, doopdatum onbekend
- Jan, gedoopt op 20-12-1739 te Hardenberg
- Teunis, gedoopt op 10-03-1743 te Hardenberg
- Albert, doopdatum onbekend

Uelderink Gerrit, de man
Aaltien, de vrouw
Willem en Fennegien, kinders onder de 10 jaren out
Derk, Gese en Egbertien, de dienstboden

Gerrit Westerman Klaaszoon uit Lutten trouwde in oktober 1743 met Aaltje Hulzebosch Hendriksdochter uit Holtheme. Gerrit was reeds weduwnaar van Fennigje Nijsink Hannesdochter, die op haar beurt weduwe van Willem Uelderink Willemszoon was.
Kinderen van Gerrit en Aaltje:
- Willem, doopdatum onbekend
- Fennigje, gedoopt op 30-01-1746 te Hardenberg

Holtman Gerrit, de man
Jenne, de vrouw
Janna, kint onder de 10 jaren out

Er is ons een Gerrit Holtman bekend die pachter van het erve Amsink te Brucht was. Zijn dochter Janna noemde zich later Hutten.

Geertman Harmen, de man
Trijne, de vrouw
Gerrit en Jan, kinders over de 10 jaren out
Geertien, kint onder de 10 jaren out

Harmen Boes Janszoon uit 't Hankorve bij Nordhorn is op 15 juni 1731 te Hardenberg in ondertrouw gegaan met Trijntje Geertman Geertsdochter uit Brucht.
Kinderen:
- Gerrit, gedoopt op 03-10-1732 te Hardenberg
- Jan, gedoopt op 27-02-1735 te Hardenberg
- Geertien, gedoopt op 25-02-1738 te Hardenberg

Venebrugge Berent, de man
Hendrika, de vrouw
Sophia, de moeder
Harmen, de broer
Hendrik, kint onder de 10 jaren out
Derk, Gerrit en Geertien, de dienstboden

Berent Venebrugge Hendrikszoon is op 1 augustus 1745 te Hardenberg en Uelsen in ondertrouw gegaan met Hendrika Noorink Willemsdochter van de Nijbergh. Het echtpaar woonde op de voormalige havezathe Venebrugge, hetgeen onder het rotmeesterschap van Brucht ressorteerde. De moeder van Berent, Sophia Smit Hermensdochter, en haar zoon Harmen woonden bij hen in.
Kind:
- Hendrik, gedoopt op 17-07-1746 te Hardenberg

Venebrugge Derk, de man
Swaantien, de vrouw
Gerrit en Aleijde, kinders over de 10 jaren out
Trijne en Evert, de dienstboden
Hendrik, de gemene koehoeder

Derk Jakkeboers Harmenszoon ging op 28 januari 1720 te Hardenberg in ondertrouw met Swaantje Gerrits.
Kinderen:
- Gerrit, gedoopt op 28-12-1721 te Hardenberg
- Aaltje, gedoopt op 09-04-1724 te Hardenberg

Is van mij Rotmeester van Brugt, en de onderscholte aldaar, vermogende en arme alle opgeschreven sonder wetentlijck jemant afgelaten te hebben, Hebbe dese also getekent. Harmen Gertman.