Archieven: 2020-10-30

Toen, op 30 oktober 1890: smokkelaar betrapt!

In het oud archief van de gemeente Ambt Hardenberg is het volgende proces-verbaal bewaard gebleven. Op 30 oktober 1890 werd door de commiezen Lodewijk ter Voorde en Hendrik Bos, beiden gestationeerd te Venebrugge, een arrestantje van een smokkelaar verricht:
“Ons op den dertigsten oktober 1800 negentig, in dienst bevonden ter hoogte van de woning van Harmen Snijders, vanwaar wij, omstreeks half zeven in den avond van voornoemden datum, tusschen den onder- en opgang der zon vanaf het Pruissisch grondgebied een met goederen beladen manspersoon buiten route of heerbaan langs een veldweg op dat van Nederland zagen overgaan, zijnen weg verder vervolgende, in eene binnenwaardsche richting, naar bovenbedoelde woning.
Dat wij bedoelde persoon, nadat deze eenige schreden was voortgegaan op ’t Nederlandsch zijn achtervolgd, zonder hem uit het oog te verliezen, en in de onmiddelijke nabijheid van hem gekomen zijnde, in hem herkenden Harmen Snijders, oud 41 jaren, landbouwer woonachtig te Radewijk, welke wij onder bekendmaking onzer kwaliteiten aanmaanden om staande te blijven, met verzoek tevens om zich aan eene visitatie te onderwerpen, aan welke uitnoodiging hij gevolg gaf; echter niet dan nadat hij de door hem ingevoerde goederen van zich had geworpen.
Tot de visitatie overgegaan zijnde, bleek dat die goederen bestonden in eene met twijgen omwonden flesch gevuld met gedistilleerd naar gissing vier liter, terwijl overigens niets meer in strijd met de wet bij hem is bevonden. Op de door ons aan hem gedane vraag om vertooning te willen doen van het tot dien invoer vereischte document gaf hij te kennen geene te bezitten.
Wij hebben Snijders de verbeurdverklaring aangezegd en hem tegelijkertijd bekeurd, met kennisgeving dat wij de goederen zouden opbrengen ten kantore van de heer ontvanger te Venebrugge, om aldaar te worden ge├»nventariseerd, waarheen wij hem tot dat doel verzochten ons te willen vergezellen, hetgeen hij niet verkoos.Tot den inventarisatie overgegaan zijnde, bleek dat de goederen bestonden in eene mandflesch, inhoudende vier liter en drie deciliter jenever ad 41,3% welke goederen zijn geschat op eene waarde van 45 centen”.

Helaas vermeld het archiefstuk niet de uiteindelijke straffen die door justitie zijn opgelegd. Veelal bestond de straf uit een geldboete. Daarnaast kreeg men vaak een al dan niet voorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd, van soms zes maanden; op water en brood!
De smokkelaar in dezen betrof Harmen Snijders die in 1873 getrouwd was met Geesjen Stoeten uit Rheeze. Zij bewoonden de ‘Sniederije’ aan de huidige Wellebeekweg 1.Saillant detail: Harmen overleed enkele maanden later, op 11 maart 1891 in Zwolle…


Toen, op 30 oktober 1886: veiling landgoed Heemse.

De tekening van het Huys Heemse wordt toegeschreven aan Jacobus Stellingwerf en zou rond 1723 vervaardigd zijn.

De landelijke krant ‘Het nieuws van den dag: kleine courant’ van 29 oktober 1886 bevatte deze aankondiging:
“De notarissen G. de Meijier te Heemse en W.C. van Reede te Zwolle, zullen op zaterdag 30 october 1886, ’s middags 12 uur, in het Hotel Van Munster, te Stad Hardenberg, finaal verkoopen:
Het Landgoed ‘Heemse’, bestaande uit een flinke boerderij met schuren en uitmuntende bouw-, wei- en hooilanden, benevens uitgestrekte en welig groeiende dennen- en akkermaalsbosschen, een en ander ter gezamenlijke grootte van ruim 60 hectaren en gelegen aan weerszijden van den grintweg te Heemse, bij Stad Hardenberg, in de onmiddellijke nabijheid van het in aanbouw zijnde station van den Stoomtramweg van Heemse naar het Spoorwegstation Dedemsvaart.”

De havezate Heemse was vanouds een riddermatig goed, waarvan de eigenaren verschreven werden in de ridderschap en steden de staten van Overijssel. Het landgoed was in de voorbije eeuwen eigendom van de adellijke families Van Uterwijck, Van Raesfelt en Van Foreest. De dichteres Clara Feyoena van Raesfelt-van Sytzama (1729-1807) bracht er het grootste deel van haar leven door. Na het overlijden van de dichteres ging de eigendom van het landgoed over op haar schoonzoon jonkheer Jacob van Foreest. Toen deze in 1854 overleed, waren er geen erfgenamen die het oude huis in Heemse wilden bewonen. Afbraak volgde…


Toen, op 28 oktober 1933: taxibedrijf ‘Gramtax’.

1028_Gramtax


In De Vechtstreek van 28 oktober 1933 werd een hele kleine advertentie geplaatst: “Gramtax komt!”

Inderdaad begon Gramtax de maand erop in Gramsbergen met een aan 7 personen plaats biedende taxi. De dienst werd gereden door de firma Kelder uit Ane. Op deze mooie foto zien we het voertuig van Gramtax, met in de auto Johanna Wilhelmina Westerman-Bras (1873-1945). Staand rechts Hendrik Jan Westerman (1869-1943). te Zwolle.