Toen, op 15 augustus…

Precies een eeuw geleden, op 15 augustus 1922, werd door burgemeester Schuite een oproep in de krant geplaatst voor de oprichting van een afdeling vrijwillige brandweer te stad Hardenberg. Zij die lid wensten te worden, konden zich voor 26 augustus opgeven bij de brandmeesters Egbert Hamhuis in de Fortuinstraat, Hendrik Willem Zweers in de Achterstraat en Jan Grooters in de Voorstraat…

Uiteindelijk werd het jaar erna de Vereeniging Vrijwillig Brandweerkorps te Stad Hardenberg opgericht. Het reglement ervan is bewaard gebleven. Daaruit maken we op dat het doel van de vereniging was:
* het verlenen van hulp bij brand
* het houden van oefening met brandblusch- en reddingsmiddelen
* het bestudeeren van het brandwezen in het algemeen, ten einde te geraken tot een zoveel mogelijk volmaakte inrichting der brandweer in de gemeente Stad Hardenberg.

Het bestuur werd gevormd door een voorzitter, secretaris en een penningmeester en twee leden. De voorzitter had de functie van opperbrandmeester en had zowel bij brand als bij oefening de leiding. De leden waren allen vrijwillige brandweerlieden en bekleedden de functies van brandmeesters, slangvoerders, spuitgasten en laddergasten…

(Bron: Tot straks… uit de geschiedenis van de brandweer van Hardenberg, Bergentheim en Slagharen, door K. Oosterkamp)


Toen, op 11 juni…

Op 11 juni 1863 overleed Johan Christoffel van Voss aan boord van het stoomschip Rotterdam, op de terugweg van Nederlands-Indië naar zijn vaderland. Johan was 48 jaar eerder geboren in Hardenberg, als zoon van Jetzo van Voss en jonkvrouwe Hendrica Christina van Langen.

Johans overlijden vinden we nergens terug in de akten van de burgerlijke stand. Dankzij zijn, in het Nationaal Archief bewaard gebleven, stamboek weten we dat hij op 11 juni 1863 stierf, maar ook is bekend wat hij tijdens zijn militaire loopbaan zoal heeft gezien en meegemaakt.

Johan was ongehuwd, had een lang aangezicht, met een smal voorhoofd en blauwe ogen, een spitse neus en had twee wratten op zijn rechter wang… Op 11 november 1833 was hij, achttien jaar oud, vrijwillig in het leger gegaan als soldaat bij de 8e afdeling infanterie. Anderhalf jaar later werd hij al bevorderd tot korporaal. In mei 1836 verbond hij zich voor een periode van 6 jaren als beroepsmilitair in de overzeese gebiedsdelen. Op 15 augustus van dat jaar ging hij te Nieuwediep aan boord van het stoomschip Neptunus en ruim drie en een halve maand later ging hij van boord in Batavia alwaar hij werd ingelijfd bij het tweede bataljon infanterie. In april 1837 werd hij als fourier verantwoordelijk voor de bevoorrading en een half jaar later werd hij bevorderd tot sergeant-majoor.

Op 4 april 1838 moest hij terecht staan voor de krijgsraad, omdat hij ervan werd verdacht zijn minderen gewelddadig te hebben mishandeld. Bijna een jaar later, op 22 februari 1839, werd hij door diezelfde krijgsraad schuldig bevonden aan het ten laste gelegde en veroordeeld tot 14 dagen provoost arrest.

Op 18 april 1843 stapte hij weer aan boord van het stoomschip Z.M. Rotterdam en voer daarmee terug naar zijn geboorteland. In februari 1853 werd hij geplaatst te Makassar op Celebes. Tien jaar later, op 12 april 1863 liet hij Indië definitief achter zich. In Nederland wilde hij als gepensioneerd soldaat verder leven, maar zover kwam het dus niet. Helaas is niet bekend waaraan Johan Christoffel van Voss gestorven is.


Toen, op 28 mei …

Aannemer Hamhuis in Heemse had in 1869 een grote klus te klaren, want in de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant van 28 mei 1869 liet hij deze advertentie plaatsen. Hij was naarstig op zoek naar zes ervaren timmerlieden. Zij konden maar liefst twaalf centen per uur verdienen! Kom daar nu nog maar eens om…

Zeer waarschijnlijk ging het om de bouw van de nieuwe pastorie in Heemse. Op 16 september 1868 had de aanbesteding voor de nieuwbouw plaats gehad in café Kampman. Er waren acht inschrijvers, waarvan Hendrik Hamhuis Albertuszoon de laagste was. Hem werd werk gegund voor fl. 6200,-.

Hendrik stierf op 33-jarige leeftijd, op 7 november 1871 in Heemse. De aannemersfamilie Hamhuis zou nog vele decennia lang in Hardenberg werkzaam zijn. Zo zien we ze hier op de foto aan het werk voor hun zaak dat naast het notariskantoor op de Brink in Heemse stond.


Toen, op 6 mei…

Deze briefkaart werd op 6 mei 1871 geschreven door de firmanten Albert Heetderks van Munster en diens zoon Jan Frederik, de uitbaters van het oude en beroemde Hotel van Munster aan de Voorstraat in Hardenberg. Middels dit kaartje, gericht aan de bierbrouwer F.W. van den Broek te Heumen bij Nijmegen, bestelde met 2 halve tonnen bier, franco af te leveren in Zwolle om vervolgens via de beurtschipper naar Hardenberg te laten transporteren.


Toen, op 9 april 1870…

Het Nieuwsblad van Roermond (en enkele andere kranten in Nederland) meldde op 9 april 1870:
Dezer dagen wilde een landbouwer in de omstreken van Hardenberg aan een slager een kalf verkoopen, doch kon het over den prijs niet eens met hem worden, vermits de verkooper het kalf veel zwaarder schatte dan de kooper. Na lang talmen en bieden, zeide de slager 45 ponden voor niets te willen hebben en voor elk pond meer gewigt 6 guldens te willen betalen. Dit aanbod beviel den landbouwer. Hij nam het aan. Het kalf werd direct geslagt en gewogen, en had de zwaarte van 44 ponden, zoodat de slager het kalf voor niets mede nam...

koeien melken

Helaas vertelt het verhaal niet wie die landbouwer en die slager waren, maar het blijft een leuk verhaal…