Geheugen van Hardenberg

Toen, op 5 november…

Op 5 november 1698 bekrachtigde schout Johan Molckenbour de verkoop en overdracht van een jaarlijkse ‘uitgang’ van drie mud droge en schiere winterrogge, vanouds gaande uit het erve en goed genaamd Poerinck te Anevelde. De uitgang was door de erfgenamen van Hendrik Gritter en Elsien Bollincks verkocht aan burgemeester Berend Cramer en echtgenote Hermina van Borne te Hardenberg. Het charter (oorkonde op perkament) waarmee de overdracht werd bekrachtigd, is bewaard gebleven in het archief van de familie Van Riemsdijk-Soeters.


Toen, op 30 oktober…

Op 30 oktober 1975 opende de Hema haar deuren op de locatie van het voormalige Hotel Nijhoving aan de Voorstraat. Het Noord-Oosten schreef enkele dagen na de opening van de Hema:

Hardenberg blij met HEMA. De Hardenberger middenstand heeft de komst van de Hema met vreugde begroet. Er zijn vanzelfsprekend ‘gemengde gevoelens’. Zo’n groot warenhuis zal hier en daar aanpassing vragen, zelfs voor enkele bedrijven nadelen kunnen opleveren, maar men heeft de komst van deze onderneming gezien als een bevestiging van de kern-positie van Hardenberg. Zo heeft de middenstand, dat ook de eerste dagen na de openstelling over het algemeen ervaren. Hema werd een trekpleister voor veel publiek uit een verre omgeving.

Mevrouw Van Splunder begroette de komst van het Hema-bedrijf in Hardenberg als een belangrijk pluspunt voor haar gemeente. Ze maakte even een geestige opmerking om het feit, dat zij, ‘als tweede keus’, deze openingsdaad mocht verrichten. De heer Henk Wiechers, die als eigenaar van deze onderneming het Hema-bedrijf exploiteert, had nl. haar man, burgemeester Van Splunder, gevraagd om de zaak te openen, maar deze was ten gevolge van een reeds lang tevoren geplande begrotingsvergadering verhinderd aanwezig te zijn. Mevrouw Van Splunder verrichtte haar taak bijzonder charmant en tactvol en de vriendelijke opmerking, die daarover in de raadsvergadering werd gemaakt, nl. dat zij beiden bezig waren de belangen van de gemeente voor te staan, was daarom terdege op haar plaats. De burgermeesterse wees er op, dat men in het verleden de komst van zo’n vestiging wel eens zag als een probleem voor de plaatselijke ondernemers, maar het verloop van zaken heeft juist aangetoond dat de komst van grote bedrijven de middenstandspositie van een plaats bevestigen. Ze hoopte dan ook van harte dat de heer en mevrouw Wiechers wel zouden varen met dit nieuwe Hema-bedrijf en dat het een verdere stimulans zou zijn voor de ontwikkeling van het andere bedrijfsleven. Ze opende het nieuwe bedrijf met een verkoopoppervlakte van 700 m2, nadat haar door Fedde Bert van Dam, een neefje van Wiechers, daartoe de schaar was aangeboden. Als herinnering aan deze openingsdaad bood de heer Wiechers mevrouw Van Splunder een schilderij aan van Harm Thijssens, dat over de Vecht heen Hardenberg laat zien.


Toen, op 28 september 1831: een treurige gebeurtenis in Lutten.

Tijdens ons onderzoek naar de kadastrale eigendomsgeschiedenis van oude erven in de voormalige gemeenten Ambt Hardenberg en Gramsbergen, stuitten we recent op een zeer opvallende gebeurtenis. Het speelde zich af op ’t oude erve Munnikemeijer:

Op 27 september 1831 registreerde notaris Antoni van Riemsdijk een testament, in het woonhuis nr. 7 op het erve het Monnikemeijers van Jannes Stoeten te Lutten. Voor hem verscheen de jonge boerenknecht Lugger Reinink die diende als schutter bij de mobiele Overijsselse schutterij in de 5e compagnie van het 2e bataljon van de 1ste afdeling en zich tijdelijk met verlof te Lutten bevond. Lugger was lichamelijk ziek, maar geestelijk gezond, althans volgens ’t oordeel van de notaris.

Hij legateerde (vermaakte) zijn volledige nalatenschap aan Aaltjen Stoeten, dienstmeid te Lutten en dochter van Jannes Stoeten en Hendrikjen Welink. Kennelijk was Aaltje zijn vriendin of verloofde, want de dag erna (28-09-1831) beviel zij ’s avonds om tien uur van een dochtertje en gaf haar de naam ‘Luggertje’. Het kindje werd twee dagen later door vroedvrouw Jennechien Kampherbeek-Korterink als ‘onecht’ aangegeven bij de burgerlijke stand.

Op exact dezelfde dag als de geboorte van Luggertje overleed Lugger Reinink, ’s ochtends om zeven uur, op 28-jarige leeftijd…